کولپوسکوپی روشی است که پزشکان برای تشخیص سرطان دهانه رحم از آن استفاده میکنند. در این روش پزشک از دستگاه کولپوسکوپ که مجهز به میکروسکوپ پیشرفته است، برای بررسی سلولهای دهانه رحم استفاده میکند. هنگامی که نتیجه تست پاپ اسمیر، غیر طبیعی باشد، پزشک انجام کولپوسکوپی را تجویز میکند. در ادامه با ما همراه باشید تا اطلاعات کافی در رابطه با علت انجام این روش و هزینههای آن کسب کنید.
کولپوسکوپی چیست و چه کاربردی دارد؟
در کولپوسکوپی، جهت وجود نشانههای بیماری، دهانه رحم و واژن از نزدیک مشاهده میشود. پزشک با مشاهده نمونه غیر نرمال از سلولهای بافت ناحیه تناسلی، بیوپسی را انجام میدهد، یعنی یک نمونه از سلولها و بافت غیر معمول را برداشته و به آزمایشگاه میفرستد.
انجام آزمایش کولپوسکوپی رحم، بسیار ایمن و کم خطر است. احتمال ایجاد عوارضی مانند خونریزی زیاد ، عفونت و درد لگن در زمان نمونه برداری، بسیار کم است. از این روش میتوان حتی در دوران بارداری استفاده کرد و خطری مادر و جنین را از این بابت تهدید نمیکند. اما قابل ذکر است این آزمایش مانند تست پاپ اسمیر در دوران پریودی انجام نمیشود زیرا در این دوران بافتهای داخل واژن سفتتر از حالت عادی هستند.
در صورت نیار به مشاوره و اطلاعات بیشتر درباره کولپوسکوپی، فرم زیر را تکمیل نمایید تا با شما تماس بگیریم.
دلایل انجام کولپوسکوپی رحم
- بررسی التهاب در دهانه رحم
- بررسی ظاهر غیر عادی دهانه رحم
- بررسی وجود زگیل در ناحیه تناسلی
- بررسی تغییرات پیش سرطانی در ولو
- بررسی تغییرات پیش سرطانی در قسمت واژن
- بررسی تغییرات پیش سرطانی در بخش گردن رحم
- بررسی نتیجه غیر طبیعی جواب آزمایش پاپ اسمیر
- بررسی دلیل ایجاد لکه بینی بعد از برقراری رابطه جنسی
- بررسی ترشحات غیر عادی واژن و یا وجود زخم در واژن
چه زمانی به کولپوسکوپی نیاز است؟
ممکن است طی چند هفته پس از غربالگری دهانه رحم (تست پاپ اسمیر) برای کولپوسکوپی ارجاع داده شوید:
- برخی از سلولهای نمونه آزمایش غربالگری پاپ اسمیر شما غیر طبیعی هستند
- پرستار یا دکتری که آزمایش غربالگری را انجام داد، فکر میکند که دهانه رحم شما آنطور که باید سالم به نظر نمیرسد.
- پس از چندین آزمایش غربالگری پاپ اسمیر، نمیتوان نتیجه واضحی به شما داد
- خونریزی غیرعادی یا غیرقابل توضیح، مانند بعد از مقاربت
- یک توده یا رشد غیر طبیعی در دهانه رحم یا واژن شما
- استفاده کردن از کولپوسکوپی برای یافتن علت مشکلاتی مانند خونریزی غیرعادی واژن (مثلا خونریزی بعد از رابطه جنسی).
روش کولپوسکوپی می تواند به تشخیص موارد زیر کمک کند:
- سرطان دهانه رحم یا پیش سرطان
- رشد خوش خیم مانند پولیپ
- التهاب دهانه رحم
- زگیل ناحیه تناسلی
کولپوسکوپی رحم در چه افرادی انجام میشود
کولپوسکوپی معمولاً زمانی توصیه میشود که نتیجه آزمایشهای غربالگری دهانه رحم غیرطبیعی باشد یا پزشک در معاینه، تغییر مشکوکی را مشاهده کند. هدف از این بررسی، مشاهده دقیقتر دهانه رحم و در صورت نیاز، نمونهبرداری از ناحیهای است که ظاهر غیرطبیعی دارد.
یکی از دلایل شایع ارجاع برای کولپوسکوپی، وجود تغییرات غیرطبیعی در تست پاپ اسمیر است. البته نتیجه غیرطبیعی پاپ اسمیر به معنی ابتلا به سرطان نیست؛ بلکه میتواند نشاندهنده تغییرات سلولی باشد که لازم است با بررسی دقیقتر ارزیابی شوند.
نتیجه آزمایش HPV نیز در تصمیمگیری برای انجام کولپوسکوپی اهمیت دارد. با این حال، صرف مثبت بودن HPV بهتنهایی در همه افراد به معنی نیاز قطعی به کولپوسکوپی نیست و پزشک بر اساس نوع HPV، نتیجه سایر آزمایشها، سابقه پزشکی و میزان خطر، درباره ادامه بررسی تصمیم میگیرد.
گاهی نیز در معاینه دهانه رحم، ضایعه یا تغییر ظاهری غیرمعمول دیده میشود و پزشک برای بررسی دقیقتر کولپوسکوپی را پیشنهاد میکند. بنابراین این روش برای همه افراد انجام نمیشود و ضرورت آن باید بر اساس شرایط هر فرد و نتایج بررسیهای قبلی مشخص شود.
عملکرد دستگاه کولپوسکوپ چیست؟
کولپوسکوپ یک دستگاه تخصصی است که برای مشاهده بزرگنماییشده دهانه رحم و بافتهای اطراف آن استفاده میشود. نکته مهم این است که خود دستگاه وارد واژن نمیشود؛ کولپوسکوپ در خارج از بدن قرار میگیرد و با کمک سیستم نوری و بزرگنمایی، جزئیات بافت را برای پزشک قابل مشاهدهتر میکند.
در جریان کولپوسکوپی، ابتدا اسپکولوم داخل واژن قرار میگیرد تا دهانه رحم بهخوبی دیده شود. سپس پزشک با استفاده از کولپوسکوپ، سطح دهانه رحم و نواحی اطراف آن را بررسی میکند.
برای اینکه برخی تغییرات بافتی واضحتر دیده شوند، ممکن است پزشک از محلولهایی مانند اسید استیک رقیقشده یا محلول لوگول استفاده کند. این مواد میتوانند بعضی نواحی غیرطبیعی را در معاینه کولپوسکوپیک مشخصتر کنند.
اگر پزشک ناحیهای مشکوک ببیند، در صورت نیاز از همان قسمت نمونهبرداری میشود. نمونه برای بررسی پاتولوژی ارسال خواهد شد تا مشخص شود تغییرات سلولی از چه نوعی هستند.
بنابراین، کولپوسکوپ فقط یک وسیله برای بزرگنمایی نیست؛ بلکه به پزشک کمک میکند دهانه رحم را با دقت بیشتری بررسی و در صورت نیاز، محل مناسب نمونهبرداری را مشخص کند.
آیا انجام کولپوسکوپی درد دارد؟
بهطور معمول، خود کولپوسکوپی نباید درد قابلتوجهی ایجاد کند، اما ممکن است هنگام قرار دادن اسپکولوم، فرد احساس فشار، کشیدگی یا ناراحتی داشته باشد. میزان این احساس در افراد مختلف متفاوت است و اضطراب یا حساسیت ناحیه لگن نیز میتواند روی تجربه فرد تأثیر بگذارد.
در طول معاینه، کولپوسکوپ خارج از بدن قرار دارد و وارد واژن نمیشود. ناراحتی اصلی معمولاً مربوط به اسپکولوم است، نه خود دستگاه.
اگر پزشک در حین کولپوسکوپی نیاز به نمونهبرداری داشته باشد، ممکن است هنگام برداشتن نمونه، احساس گرفتگی کوتاه مدت شبیه درد قاعدگی ایجاد شود. میزان این ناراحتی نیز در افراد مختلف متفاوت است.
بعد از نمونهبرداری، مقدار کمی لکهبینی یا ترشح تیرهرنگ ممکن است دیده شود. اما اگر خونریزی شدید، درد قابلتوجه یا علائم غیرعادی ایجاد شود، بهتر است با پزشک تماس گرفته شود.
کولپوسکوپی چه عوارضی به همراه دارد؟
- خونریزیهای غیر عادی واژن
- احساس درد و انقباضات در ناحیه شکم
- برخی افراد ممکن است کمی تب کنند.
مزایای انجام کولپوسکوپی نسبت به روش های دیگر تشخیصی
- میزان دقت انجام کولپوسکوپی رحم بسیار بالا یعنی حدود 99 درصد است.
- انجام این آزمایش میتواند سلولهای سرطانی در مراحل اولیه بیماری را تشخیص دهد و با درمان از پیشرفت بیماری جلوگیری میشود.
- با انجام این آزمایش زخمهای پیش بدخیمی تشخیص داده میشوند. این زخمها ممکن است به سلولهای سرطانی تبدیل شوند.
آمادگی برای انجام کولپوسکوپی
- قبل از آزمایش از دوش واژینال استفاده نکنید.
- در زمان عادت ماهیانه نباید کولپوسکوپی انجام شود.
- قبل از انجام آزمایش، مثانه و رودههای خود را خالی کنید.
- دو روز قبل از انجام این آزمایش، از داروهای مسکن استفاده نکنید.
- دو روز قبل از انجام این آزمایش، نباید داروهای واژینال مصرف کنید.
- حداقل دو روز قبل از انجام این آزمایش، رابطه جنسی واژینال نداشته باشید.
- قبل از انجام کولپوسکوپی رحم، از یک داروی مسکن مانند استامینوفن یا ایبوپروفن استفاده کنید.
- اگر باردار هستید یا به بیماری خاصی مبتلا هستید و یا از داروی خاصی استفاده میکنید، حتما قبل از انجام آزمایش به اطلاع پزشک برسانید.
- یک عدد نوار بهداشتی به همراه داشته باشید زیرا احتمال مشاهده لکه هایی از خون بعد از انجام نمونه برداری وجود دارد.
چگونه اضطراب قبل از کولپوسکوپی را کنترل کنیم؟
برخی از خانمها هنگامی که متوجه میشوند که باید کولپوسکوپی را انجام دهند، دچار استرس و اضطراب زیادی میشوند. اضطراب، تمرکز فرد را به هم میزند و موجب اختلال در خواب فرد میگردد. خانمهایی که دچار اضطراب میشوند، در زمان انجام این آزمایش، درد بیشتری را احساس میکنند. بنابراین هر فرد ابتدا باید آگاهی خود را نسبت به شیوه انجام این تکنیک افزایش داده و بر استرس و تنش خود غلبه کند، سپس از این روش استفاده کنند. تنها راه کنترل آرامش این است که از پزشک خود بخواهید تا درباره انجام کولپوسکوپی اطلاعات بیشتری در اختیار شما قرار دهد.
روش انجام کولپوسکوپی
مدت زمان انجام این آزمایش حدود 10 الی 20 دقیقه است. برای انجام این آزمایش مانند انجام آزمایش پاپ اسمیر بیمار بر روی میز مخصوص معاینه دراز میکشد و پاهای خود را در داخل تکیه گاه قرار میدهد. پزشک متخصص یک اسپکولوم فلزی را به آرامی درون واژن قرار میدهد. وظیفه اسپکولوم، باز نگه داشتن دیوارههای واژن است تا پزشک قادر باشد، دهانه رحم را به خوبی مشاهده کند. پزشک از کولپوسکوپ که دستگاه بزرگنمایی است، استفاده میکند. سپس نور به داخل واژن تابیده میشود و به وسیله لنز کولپوسکوپ، معاینه دهانه رحم یا واژن انجام میگردد.
دهانه رحم و یا واژن بیمار با پنبه تمیز میگردد تا مخاطی وجود نداشته باشد. اگر پزشک نمونهای غیر طبیعی مشاهده کند، برای نمونه برداری از ابزار بیوپسی استفاده میکند. پزشک تکه ای کوچک از بافت را برداشته و به آزمایشگاه میفرستد. در برخی مواقع پزشک چندین ناحیه غیر طبیعی مشاهده میکند به همین دلیل چند نمونه را بر میدارد. بعد از انجام بیوپسی، پزشک از محلول مونسل برای کنترل خونریزی غیر طبیعی رحم استفاده میکند. این محلول باعث ایجاد ترشحات تیره رنگ میشود که به مدت چند روز از ناحیه تناسلی بیمار خارج میشود.
بیشتر بخوانید: مراقبتهای بعد از کولپوسکوپی
تفاوت بین پاپ اسمیر و کولپوسکوپی
- میزان دقت کولپوسکوپی بیشتر از تست پاپ اسمیر است.
- از تست پاپ اسمیر جهت تشخیص زگیل تناسلی استفاده میشود.
- هنگامی که جواب تست پاپ اسمیر غیر طبیعی باشد یا پزشک به وجود ویروسهای پرخطر در ناحیه تناسلی بیمار مشکوک شود، باید حتما سلولهای دهانه رحم بیمار به وسیله دستگاه کولپوسکوپ با بزرگنمایی بیشتر مشاهده شوند.
